آموزش وردپرس
خانه / خواندنی ها / ملاک هایی برای انتخاب همسر مناسب

ملاک هایی برای انتخاب همسر مناسب

ملاک هایی برای انتخاب همسر مناسب
اولياي الهي چه معيارهايي را براي ازدواج توصيه کرده اند؟
خواهر گرامی! همسر گزینی و تشکیل خانواده مهم ترین رویداد زندگی در دوره جوانی است و تا پایان عمر بر جریان حیات و سعادت فرد تاثیر مستقیم می گذارد. انتخاب درست همسر می تواند تا پایان عمر فرد را با طعم خوشبختی در زندگی دنیوی و لذت سعادتمندی در آخرت آشنا کند، برعکس چنانچه فرد در انتخاب همسر خود دقت کافی را نکند و در این زمینه دچار خطا شود به غیر از بدبختی و تیره روزی چیز دیگری در انتظار او نخواهد بود، از اینرو با توجه به اهميت اين امر لازم است كه فرد تمام تلاش خودش را بكند تا انتخاب مناسبي داشته باشد چراکه اشتباه در این امر می تواند آسیب های زیادی را به دنبال داشته باشد وحتی زندگی فرد را برای مدتی تحت تاثیر قرار دهد پس انسان باید به دور از احساسات زود گذر با چشمانی باز به بررسی تمام جوانب امر بپردازد وتصمیمی عاقلانه و درست بگیرد .اولین گام برای انتخاب همسر شناخت دقیق ملاکهای همسر مناسب که در زیر به بررسی آن می پردازیم:
از دیدگاه اسلام برخي از اين موارد لازم و ضروري است و به هيچ وجه قابل اغماض نيستند، این شرایط را می توان به عنوان ملاک های مطلق دانست که در همه شرایط زمانی ومکانی، برای یک همسر مناسب ضروری است(سالاری فر ص۳۵). اما برخي ديگر در مواردي قابل اغماض هستند، بنابراین معيارهايي كه در انتخاب همسر بايد در نظر گرفته شود دو نوع است .
الف . آنهايي كه ركن و اساس اند و براي يك زندگي سعادتمندانه حتما لازم اند.(شرایط لازم ومطلق که چشم پوشی از آن تحت هیچ شرایطی نباید صورت پذیرد)
ب . آنهايي كه شرط كمال هستند و براي بهتر و كاملتر شدن زندگي اند و بيشتر به سليقه و موقعيت افراد بستگي دارد.
الف: شرایط لازم ومطلق
۱٫ایمان و دين دار بودن فرد
ایمان و باورهای صحیح مهم ترین ویژگی همسر مناسب است، زيرا انساني كه دين ندارد هيچ ندارد. انسان بي دين در حقيقت مرده ي متحرك است و كسي كه پاي بند به دين (كه اصلي ترين مسأله زندگي است) نباشد هيچ تضميني وجود ندارد كه پاي بند به رعايت حقوق همسر و زندگي مشترك باشد. انسان ديندار هرگز نمي تواند با همسر بي دين كنار بيايد و با هم زندگي سعادتمندانه اي داشته باشند .روايت شده شخصي درباره انتخاب همسر با رسول خدا (ص) مشورت كرد، آن حضرت فرمود: «انكِحْ و عليكَ بِذاتِ الدّينَ» ازدواج كن ولي بر تو باد كه با زن دين‏دار ازدواج كني( فروع كافي، ج۵، ص۳۳۲) در روايات متعدد آمده كه هدفتان در ازدواج، مال و زيبايي نباشد، بلكه ايمان و پاكدامني همسر را هدف اصلي قرار دهيد. پيامبر (ص) فرمود: «هرگاه كسي با بانويي به خاطر ثروتش ازدواج كند، خداوند او را به همان ثروت واگذارد (واز بهره‏هاي ديگر محروم سازد) و كسي كه با زني براي جمالش ازدواج كند، امور ناپسندي از او ببيند، و هر كس به خاطر دينش با او ازدواج كند، خدا او را محروم نكند.»( شيخ حرّ عاملي، وسائل الشيعه، ج۱۴، ص۳۱٫)از دیدگاه آلپورت روان شناس غربی باور های دینی از جمله ارزش هایی است که سایر ویژگی های انسان در پرتو آن شگل می گیرد و در واقع آنچه که به زندگی انسان معنا وجهت می دهد اعتقاد و باوردینی است، حال اگر در زندگی فردی ایمان ودین جایگاهی نداشت، زندگی او خالی از معیار وملاکی است که بتواند براساس آن زندگی خود را معنا ببخشد. از اینرو در قرآن و متون دینی ایمان و دین مداری یکی از اساسی ترین معیارهای ازدواج محسوب شده است.(بقره ۲۲۱) براساس مضمون این آیه،ازدواج با افراد بی ایمان، فرد را از سعادت اخروی باز می دارد، بنابراین چنین ازدواجی نباید صورت پذیرد.(سالاری فر ۳۵)
۲ . اخلاق نيك
منظور داشتن صفات و خلق و خوهاي پسنديده در نظر عقل و شرع و رفتارها و تعاملات مناسب در زندگی ،سازگاری و مدارا با افراد است. اساس زندگی زناشویی، تفاهم وهمکاری است که این امور فقط در پرتو حسن اخلاق فراهم می شود.(همان۳۶) امام علی(ع) می‏فرماید: «بِحُسْنِ الاَْخْلاقِ یَطیبُ الْعَیْشُ» با خوش اخلاقی ، زندگی نیکو و مطلوب می‏گردد. ملکات فاضله و اخلاق کریمه است که باعث نشاط و شادابی در زندگی شده و دشواریها را برطرف و اضطرابها و نگرانی‏ها را از بین می‏برد و بداخلاقی جسم و روح انسان را فرسوده می‏کند و عامل مهم پیری زودرس است؛ ازاینرو پیامبر گرامی اسلام(ص) پیوسته در دعا چنین می‏فرمود: «اَللّهُمَّ اِنّی اَعُوذُبِکَ… مِنْ زَوْجَةٍ تُشیبُنی قَبْلَ اَوانِ مَشیبی»؛ خدایا! به تو پناه می‏برم از همسری که قبل از رسیدن پیری، پیرم کند.
زندگی مشترک زناشویی، دارای فراز و نشیب هایی است که برخورد صحیح با آن نیاز به روحیه‏ای قوی و اخلاقی پسندیده دارد. زن و مرد اگر از این مزیّت، بهره‏ای نداشته باشند، نمی‏توانند با تفاهم و همکاری متقابل بر مشکلات زندگی چیره شده، بار سنگین آن را به مقصد برسانند. چنانچه هر یک از طرفین از اخلاقی نیکو و رفتاری شایسته برخوردار نباشد، طرف دیگر هر چند خوش اخلاق هم باشد، زندگی به کامش تلخ خواهد شد.
از آنجا که اصلاح صفات ناپسند، در صورت ریشه‏دار بودن آنها، نیاز به تلاش طاقت‏فرسا و زمانی طولانی دارد، باید از همان ابتدا به صفات اخلاقی همسر توجّه کرد، تا در سایه انتخاب همسری خوش‏اخلاق، زندگی سعادتمندانه‏ای پی ‏ریزی شود. حسین بن بشار واسطی به امام رضا(ع) نامه نوشت که یکی از بستگانم خواستار ازدواج با من است، ولی بداخلاق است؛ حضرت فرمود: اگر اخلاقش بد است، با وی ازدواج نکن.
بنابراین، خوش اخلاقی همسر، نقش مؤثری در زندگی انسان دارد و باید مورد توجه کامل قرار گیرد؛ زیرا آنچه مایه سازش و تحکیم روابط است، حسن خلق است، نه امور مادی، مانند ثروت و زیبایی.
۳٫ تقوا
برخورداری از تقوا در حدی که فرد از گناهانی مانند زنا وشراب خواری پرهیز کند و به طورعلنی و آشکار مرتکب گناه نشود. این ملاک نیز مطلق است ودر صورتی که روشن شود فرد مورد نظر فاقد چنین تقوایی است ، برگزیدن او مناسب نخواهد بود(همان ۳۷)
۴٫سلامت جسمانی وروانی
این شرط ایز جزءشرایط لازم یک همسر مناسب است، بنابراین چنانچه به بیماری جسمی لا علاج یا بیماری شدید روانی دچار باشد، انتخاب او به عنوان همسر، کارکردها واهداف مورد نظر ازدواج را تامین نمی کند، به همین جهت، فقها در مواردی از نقصان جسمانی وروانی، ازدواج راقابل فسخ می دانند.(همان ۳۷)
۵٫ شرافت و اصالت خانوادگي
منظور از آن نجابت و پاكي خانواده است زيرا ازدواج دختر و پسر تنها پيوند و تركيب دو فرد نيست بلكه پيوند دو خانواده است و نمي توان گفت من مي خواهم با خود اين فرد ازدواج كنم و كاري به خانواده و فاميلش ندارم، زيرا اين فرد شاخه اي است از اين خانواده و از ريشه هاي همان درخت خانواده تغذيه كرده است و صفات اخلاقي، روحي عقل و جسمي آن خانواده را از راه وراثت و محيط و عادات به اين فرد منتقل كرده است .پیامبر (ص) در حدیثی می فرمایند : «إیّاکم و خَضْراءَالدِّمنِ، قیلَ: یا رسول اللَّه و ما خَضراءُ الدِّمَنِ؟ قال: المَرأة الحَسناءُ فی مَنبِت السُّوءِ» ؛ از خضراء الدمن (گیاه روییده در میان کثافات) بپرهیزید. گفته شد: ای رسول خدا! خضراءالدمن چیست؟ فرمود: زن زیبارویی که در خانواده‏ای فاسد رشد کرده است.
امام صادق(ع) به ابراهيم كرخي فرمود: «با دختري ازدواج كن كه از ۱ ـ خانواده اصيل و نيك باشد ۲ـ داراي اخلاق خوب باشد ۳ـ در او آمادگي براي فرزند دار شدن باشد ۴ ـ شوهرش را در امور دنيا و آخرت ياري كند.»
۶٫ عقل
در واقع همان نور افكني است كه جاده زندگي را روشن مي كند و بايد زن و شوهر براي اداره ي زندگي و تربيت فرزندان از نيروي عقل و فهم مجهز برخوردار باشند و رشد عقلي كافي پيدا كرده باشند همان طور كه ائمه اطهار ما را از ازدواج با افراد احمق و كم عقل نهي فرموده اند.امير مؤمنان علي(ع) فرمود: «ايّاكُم و تزويجَ الحَمقاء، فانَّ صُحْبَتَها بَلاءٌ و ولَدَها ضِياعٌ»؛ از ازدواج با زنان كم عقل دوري كنيد، چرا كه همنشيني با آنها بلا است، و فرزندان آنها دچار تباهي است.
هم چنین امام صادق(ع) می‏فرماید: «ایّاکم و تزویج الحَمقاء فَانَّ صُحبَتَها بَلاءٌ و ولدها ضیاع»؛ بپرهیزید از ازدواج با «احمق»! زیرا، مصاحبت و زندگی با او بلاست و فرزندانش نیز تباه می‏شوند.
ب)ملاک های غیر ضروری
منظور ازاین ملاک ها،ملاک هایی است که رعایت آن لازم نیست اما به هر مقدار اين ملاک ها رعایت شود موجب سازگاری بیشتر همسران می شود. این ملاک ها رکن اساسي نيستند و چنانچه در ملاک های اصلی دختر و پسر با هم هماهنگ باشند، بدون آنها نيز زندگي قابل قبول ممکن است.
۱٫تناسب فرهنگی
از آنجا که يکي از تناسب هايي که بايد مورد توجه دختر و پسر قرار گيرد تناسب فرهنگي است اگر خواستگار مورد نظر از شهرستاني است که با فرهنگ و سطح فرهنگي و اجتماعي شما و خانواده تان هم افق است و از تناسب کافي برخورداريد مشکلي را ايجاد نخواهد کرد ولي اگر از دو فرهنگ متفاوتي هستيد که ممکن است به تعارض منجر شود و پايه هاي زندگي مشترکتان را سست مي کند، بهتر آن است که از آن صرف نظر کنيد. اين موضوع و تشخيص آن بستگي به اندکي تحقيق و بررسي و آشنايي بيشتر با سطح فرهنگي شهرستان مورد نظر است و مي توان آن را در جلسات گفتگو و رفت و آمد به آنجا روشن کرد.
۲٫ زيبايي
بين زيبايي، به ويژه زيبايي زن، و افزايش جاذبه جنسي ارتباط معناداري وجود دارد، اما با وجود اهميتي که عنصر زيبايي دارد، نمي توان آن را معياري ضروري به شمار آورد؛ چرا كه اگر فرد حتي با زيباترين دختر دنيا ازدواج كند، بعد از مدتي اين زيبايي براي وي عادي مي شود و ديگر آن جلوة اوليه را نخواهد داشت. جذابيت ظاهري گستره اي بيش از سال هاي نخست زندگي مشترک را در بر نمي گيرد. ضمن اين که زيبايى يك معيار و اندازه معين و قانون استاندارد ندارد بلكه تا حدودى به سليقه افراد بستگى دارد. حتى ممكن است فردى در نظر كسى زيبا باشد و در نظر ديگرى زشت. نکتة مهمي که بايد مورد توجه قرار گيرد اين است که هر چند زيبايي معياري ضروري به حساب نمي‌آيد، ولي طرفين در مجموع بايد از لحاظ زيبايي و قيافة ظاهري مورد پسند يكديگر باشند و براي همديگر جذابيت داشته باشند. در هر صورت زيبايي و تناسب ظاهري در حفظ و تقويت عفت و ايمان تأثير دارد؛ زيرا اگر همسر فرد از حد نصاب کافي براي زيبايي برخوردار باشد، چشم و فکر و عمل وي متوجه ديگران نخواهد شد و حسرت زيبايان بيگانه را نخواهد خورد و خداي ناکرده به همسرش خيانت نخواهد کرد.
۳٫ تحصيلات
ميزان تحصيلات را نمي توان به مثابة عامل اصلي و معيار ضروري در انتخاب همسر در نظر گرفت؛ زيرا برخورداري از سطوح عالي تحصيلاتي همواره مستلزم برخورداري از سطوح عالي بينش و نگرش نيست. ضمن اين كه افزايش سطح معلومات گاه تنزل سطح اخلاقي افراد را به همراه مي آورد. (غرور علمي، حسادت، حق ناپذيري، مجادله و …). البته معمولاً تحصيلات بالا با فهم و شعور و درک بالاي افراد از زندگي همراه است مخصوصاً وقتي که افراد گرفتار غرور و خودپسندي و ديگر صفات مذموم اخلاقي نشوند. بنابراين مي‌توان تحصيلات بالا را به عنوان يک امتياز به حساب آورد. لذا معمولاً توصيه مي‌شود كه تناسب تحصيلي طرفين رعايت شود. يعني ازدواج يك فرد بي‌سواد و يا داراي تحصيلات كم با فردي كه تحصيلات بالايي دارد توصيه نمي‌شود. اما در هر صورت اين معيار را نمي‌توان معياري ضروري به حساب آورد.
۴٫همساني اجتماعي
همساني اجتماعي که مي تواند در قالب وحدت نژادي، قومي، طبقة اجتماعي، محل سکونت و … تصور شود، به نزديک تر شدن افق فکري زوجين و سازگاري بيشتر آنها منجر مي گردد. ولي معياري اصلي نيست زيرا:
همساني دختر و پسر در معيارهاي اساسي، تأثير اختلاف اجتماعي را تا حدود بسياري کاهش مي دهد.
در آنجا که دو طرف از لحاظ معيارهاي اساسي انتخاب همسر هماهنگ نباشند، صرف اشتراک اجتماعي مشکلي را حل نمي کند و بر عکس در موقعيت هايي که همسران از جهت معيارهاي اصلي، همسان باشند، ناهماهنگي اجتماعي تأثيري جدي بر تزلزل خانواده نخواهد داشت.
اسلام هماهنگي اجتماعي همسران را به عنوان عاملي ضروري در نظر نگرفته و حتي در مواردي آن را ناديده گرفته است. مثل تأکيد پيامبر (ص) به ازدواج زينب بنت جحش با زيد بن حارثه، و يا ازدواج بعضي از ائمه (ع) با کنيزاني که به ظاهر شأن اجتماعي پاييني داشتند ولي مقام و منزلت معنوي آن بانوان باعث شد که لايق مقام مادري معصومين‌(ع) باشند.
۵٫ سن
دختران از لحاظ زيستي چند سال زودتر از پسران به بلوغ جنسي مي‌رسند، همان گونه که زنان زودتر از مردان قابليت باروري را از دست مي‌دهند و تمايلات جنسي در مردان ديرتر از زنان فروکش مي‌کند. از اين رو، دختران بايد چند سال زودتر از پسران ازدواج کنند تا از اوايل دوره اي که هيجانات جنسي و قابليت باروري در آنها بروز مي‌کند، شوهردار باشند و در آخر دوره نيز تقريباً همزمان با شوهران خود از فعاليت هاي جنسي فاصله گيرند. علاوه بر اين، خانم‌ها به خاطر سختي‌هاي دوران بارداري، زايمان، شيردهي و مشکلات تربيت فرزندان معمولاً زودتر از مردان شکسته مي‌شوند. ضمن اين که تقريباً در همه جوامع مردان مسئول اصلي تأمين مخارج مالي خانواده‌اند؛ و اين باعث مي‌شود تا زماني که از جهت اقتصادي آمادگي تأمين و اداره خانواده را نداشته باشند، نتوانند ازدواج کنند، اما از ناحيه دختران اين الزام اقتصادي وجود ندارد و آنها مي‌توانند پس از بلوغ ازدواج کنند.
بر اساس نکات فوق بهتر است سن مرد آماده براي ازدواج از سن زن چند سالي بيشتر باشد. اما چنانچه زوجين از جهت معيارهاي اصلي انتخاب همسر، مثل اخلاق و ايمان داراي هماهنگي لازم باشند، و با آگاهي از پيامدهاي ناهمساني سني ازدواج کنند، صرف ناهمساني سني نمي‌تواند زمينه ساز اختلاف و ناسازگاري شود. به عبارت ديگر تفاوت سني بين دختر و پسر، يکي از معيارهاي ضروري به حساب نمي‌آيد
به یاد داشته باشید گل بی خار خداست، بنابراین در انتخاب همسر واقع نگر باشید و نقاط ضعف و قوت فرد مورد نظر را در کنار یکدیگر بررسی کنید وسپس از ویژگی های او معدل گیری کنید و با دقت بررسی کنید که آیا با این معدل فرد مورد نظر می تواندهمسر مناسبی برای شما باشدیا نه.
براي اينكه بتوانيد به يك تصميم صحيح و عاقلانه اي برسيد بهتر است با افراد مورد اعتماد خويش، والدين، يا اقوام نزديك دلسوز و عاقل و داراي تجربه مشورت كرده و با دقت كافي تصميم مناسبي اتخاذ فرماييد.
منبع: خانواده از نگرش اسلام و روان شناسی؛ محمد رضا سالاری فر

درباره ی همکلاسی

بنده ای از بندگان خدا

همچنین ببینید

ویژگی های حوله خوب

ویژگی های حوله خوب

ویژگی های حوله خوب: • حوله ها باید تا جای ممکن ساده و به رنگ …

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

hejabine - instagram

hejabine - telegram